Bronkoskopi Hakkında Merak Ettikleriniz

Bronkoskopi Nedir?

Bronkoskopi, solunum sistemi yani solunum yollarının (bronşlar ve akciğerler) içini incelemek için kullanılan bir tıbbi prosedürdür. Bu prosedürde, esnek bir tüp olan bronkoskop kullanılarak solunum yollarına doğrudan erişim sağlanır ve görüntüleme veya biyopsi yapılabilir.

Neden Yapılır?

Bronkoskopi, çeşitli solunum sistemi sorunlarının teşhisinde ve tedavisinde kullanılır. Bazı yaygın nedenleri şunlardır:

1.   Tanı Amaçlı: Çeşitli nedenlerle çekilmiş akciğer grafisi ya da bilgisayarlı tomografide akciğer tümörünü düşündürür lezyon varlığında tümörden parça alınması, akciğerde herhangi bir enfeksiyon olması (enfeksiyonda etkenin araştırılması veya geçmeyen zatürede nedenin bulunması), tedaviye rağmen geçmeyen öksürük , tümör dışında diğer akciğer hastalıklarının tanısı için akciğer dokusundan biyopsi alınması, havayolları çevresindeki lenf bezlerinden örnek alma

2.   Biyopsi: Bronkoskopi ile alınan doku örnekleri, patolojik inceleme için laboratuvara gönderilir. Bu şekilde kanser gibi hastalıkların teşhisi konabilir veya diğer solunum sistemi hastalıkları hakkında bilgi edinilebilir.

3.   Tedavi Amaçlı: Bazı durumlarda, bronkoskopi ile solunum yollarındaki tıkanıklıklar açılabilir, kanamalar kontrol altına alınabilir veya yabancı cisimler çıkarılabilir. Balgam temizliği yapılabilir. Tıkanmış hava yolunu açık tutmak için hava yoluna stent (küçük bir tüp) yerleştirilebilir.

Nasıl Yapılır?

Bronkoskopi genellikle genel anestezi veya sedasyon altında yapılır. Hastanın ağzından veya burnundan bronkoskopun giriş yapılacağı solunum yoluna yönlendirilir. Bronkoskop, esnek yapısı sayesinde solunum yollarının ince dallarına kadar ilerleyebilir ve görüntüleme veya doku örnekleri alabilir. Prosedür sırasında solunum ve kalp fonksiyonları sürekli olarak izlenir.

Hazırlık ve Sonrası

Bronkoskopi öncesinde hastaya belirli talimatlar verilir, öncesinde 6-8 saatlik açlık genellikle tercih edilmektedir. Aspirin dışındaki kan sulandırıcılar kesilir. Hastanın kalp hastalığı var ise kardiyoloji doktorundan onay alınmalıdır. Hasta bir bütün olarak değerlendirilip işleme uygun olup olmadığına karar verilir. Hastanın düzenli ilaç kullanımı varsa bunları nasıl alacağı gibi konularda bilgilendirme yapılır. Prosedür sonrasında bir süre gözlem altında tutulabilir ve genellikle aynı gün taburcu edilir. Ancak, nadir durumlarda bir gece hastanede kalma gerekebilir.

Riskler ve Komplikasyonlar

Bronkoskopi genellikle güvenli bir prosedürdür ancak bazı riskler ve komplikasyonlar olabilir.

Bronkoskopi sonrası dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır. Bu noktaların başlıcaları şunlardır:

1.   Takip ve Gözlem: Bronkoskopi sonrası hastanın yakından takip edilmesi ve gözlemlenmesi önemlidir. Genellikle hastalar, işlem sonrası bir süre gözlem altında tutulur ve nabız, solunum, kan basıncı düzenli olarak kontrol edilir.

2.   Bilinç Durumu: Bronkoskopi genellikle sedasyon veya genel anestezi altında yapılır. Prosedür sonrası hastanın bilinç durumu yakından izlenir ve bilinç açıklığının sağlanması önemlidir.

3.   Solunum Durumu: Bronkoskopi sonrası hastanın solunumunu düzenli olarak değerlendirmek önemlidir. Solunumda herhangi bir zorluk, nefes darlığı veya hırıltı gibi belirtiler varsa derhal doktora başvurulmalıdır.

4.   Kanama ve Öksürük: Bronkoskopi sonrası minimal kanama ve öksürük normal olabilir. Ancak, aşırı kanama, yoğun öksürük veya kanlı balgam çıkarma gibi durumlar ciddi olabilir ve derhal doktora haber verilmelidir.

5.   Sıvı ve Beslenme: Prosedür sırasında genellikle aç kalmak gerektiği için bronkoskopi sonrası sıvı alımı ve beslenme planı doktorun önerilerine göre düzenlenmelidir.

6.   İlaçlar ve Tedavi: Bronkoskopi sonrası kullanılması gereken ilaçlar (örneğin, antibiyotikler, ağrı kesiciler) ve diğer tedavi yöntemleri doktor tarafından belirlenir ve hastaya detaylı olarak açıklanır.

Bronkoskopi sonrası dikkat edilmesi gereken noktalar, genellikle prosedürün türüne, hastanın genel sağlık durumuna ve prosedür sırasında ortaya çıkan durumlara bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle, hasta ve yakınlarına detaylı bir şekilde bilgilendirme yapılması ve doktorun önerilerine uyulması önemlidir.

Bronkoskopi kimlere yapılmaz ?

Acil Durumlar ve Stabil Olmayan Hastalar: Hayati tehlike arz eden durumlarda veya hasta stabil değilse bronkoskopi yapılmaz. Önce hastanın durumunun stabilize edilmesi gerekir.

1.   Kanama Riski: İleri derecede kanama riski taşıyan hastalarda bronkoskopi yapılmamalıdır. Özellikle ciddi  düşük trombosit sayısı veya pıhtılaşma  bozukluğu olan hastalarda dikkatli olunmalıdır. Kanama akciğerlerden geliyor ve bunun araştırılması söz konusu ise ameliyathane şartlarında, pıhtılaşma bozukluğu durumu kontrol altına alınarak ve rijid bronkoskopi ile yapılabilir.

2.   Solunum Yetmezliği: Solunum yetmezliği olan hastalar, özellikle cihaz desteği ile solunum yapanlarda , bronkoskopi riskli olabilir ve bu durumda dikkatli bir değerlendirme gerekebilir.

3.   Ağır Kardiyovasküler Hastalıklar: İleri derecede kardiyovasküler hastalığı olanlar veya son zamanlarda kalp krizi geçirmiş hastalar, bronkoskopi öncesinde değerlendirilmelidir.

4.   Mental Durum Sorunları: İleri derecede mental durum bozukluğu olan veya işlem sırasında işbirliği yapamayacak durumda olan hastalarda bronkoskopi yapılması uygun olmayabilir.

5.   Hamilelik: Gebelik durumunda, özellikle acil olmayan durumlarda, bronkoskopi yapılmadan önce riskler ve faydalar dikkate alınmalıdır. Genellikle hamilelikte bronkoskopi yapılmaz, ancak gerektiğinde uzman doktorlar tarafından değerlendirildikten sonra yapılabilir.

6.   Alerjik Reaksiyonlar: Ağır alerjik reaksiyon geçmişi olan veya anestezi ilaçlarına veya bronkoskopi malzemelerine karşı alerjisi olan hastalarda dikkatli olunmalıdır.

Bronkoskopi, solunum sistemi sorunlarının tanısında ve tedavisinde önemli bir araçtır. Prosedür hakkında daha fazla bilgi almak ve detaylı değerlendirme yapmak için bir göğüs hastalıkları uzmanıyla görüşmek önemlidir.